ERZURUMLU İBRAHİM HAKKI HAZRETLERİ

**İBRAHİM HAKKI HAZRETLERİ KİMDİR?

MARİFETNAME VE KADİM BİLGELİK**

 

İbrahim Hakkı Hazretleri (1703–1780), İslam düşünce tarihinin en önemli âlimlerinden biridir. Erzurumlu olan İbrahim Hakkı Hazretleri; ilim, irfan, tasavvuf, astronomi, tıp, psikoloji ve insan ilmi alanlarında derin eserler vermiştir. En meşhur eseri olan Marifetnâme, yüzyıllardır hem Doğu’da hem Batı’da başvuru kaynağı olarak kabul edilmektedir.

İbrahim Hakkı Hazretleri’nin yaklaşımı, insanı beden–ruh–akıl bütünlüğü içinde ele alır.

İBRAHİM HAKKI HAZRETLERİ’NE GÖRE İNSAN

İbrahim Hakkı Hazretleri’ne göre insan yalnızca fiziki bir varlık değildir. İnsan;

  • Beden

  • Ruh

  • Akıl

  • Kalp

unsurlarının bir araya gelmesiyle oluşur.

“İlim ilim bilmektir, ilim kendin bilmektir.”
— İbrahim Hakkı Hazretleri

Bu söz, onun insanı tanımayı tüm ilimlerin merkezine koyduğunu açıkça gösterir.

MARİFETNÂME NEDİR?

Marifetnâme, İbrahim Hakkı Hazretleri’nin en önemli eseridir. Bu eser:

  • İnsanın yaratılışı

  • Beden yapısı

  • Ruhsal denge

  • Doğa ve kâinat

  • Astronomi

  • Sağlıklı yaşam prensipleri

gibi konuları bilimsel ve tasavvufi bir bakış açısıyla ele alır.

Marifetnâme, yalnızca bir tasavvuf kitabı değil; aynı zamanda ansiklopedik bir ilim hazinesidir.

MARİFETNÂME’DE SAĞLIK VE DOĞAL YAŞAM

İbrahim Hakkı Hazretleri, sağlığın korunmasını doğru yaşam tarzı ile ilişkilendirir. Ona göre:

  • Aşırı beslenme hastalığın kapısını açar

  • Doğal gıdalar bedeni dengeler

  • Az ve ölçülü yemek esastır

  • Ruh huzuru beden sağlığını etkiler

Bu anlayış, günümüzde “koruyucu sağlık” olarak adlandırılan yaklaşımın temelini oluşturur.

İBRAHİM HAKKI HAZRETLERİ VE DOĞA

Marifetnâme’de doğa, insanın öğretmeni olarak görülür. Bitkiler, mevsimler, yıldızlar ve tabiat düzeni ilahi bir denge içinde ele alınır.

İbrahim Hakkı Hazretleri’ne göre insan:

  • Doğayla uyumlu yaşamalı

  • Aşırılıktan kaçınmalı

  • Fıtrata uygun beslenmelidir

MARİFETNÂME’DE BEDEN VE RUH DENGESİ

Eserde beden ve ruh arasındaki ilişki özellikle vurgulanır. Ruhsal sıkıntıların bedeni, bedensel dengesizliklerin ise ruhu etkilediği ifade edilir.

Bu yönüyle Marifetnâme:

  • Modern psikoloji

  • Holistik sağlık

  • Bütüncül yaşam

yaklaşımlarının çok öncesinde yazılmış bir rehberdir.

GÜNÜMÜZDE MARİFETNÂME’NİN ÖNEMİ

Bugün insanlar yeniden:

  • Doğal yaşama

  • Manevi dengeye

  • Bilinçli beslenmeye

  • Ruhsal huzura

yöneliyorsa, İbrahim Hakkı Hazretleri’nin öğretileri bu arayışa güçlü bir ışık tutmaktadır.

SONUÇ

İbrahim Hakkı Hazretleri, yalnızca bir mutasavvıf değil; insanı ve kâinatı anlayan büyük bir bilgedir.
Marifetnâme ise, insanın kendini tanıma yolculuğunda zamansız bir rehber olmaya devam etmektedir.

⚠️ Yasal Bilgilendirme

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tıbbi, psikolojik veya dini yönlendirme yerine geçmez.